การท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (Sustainable Tourism)  เป็นการท่องเที่ยวที่คำนึงถึงผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม สังคม และเศรษฐกิจ เพื่อสร้างสมดุลระหว่างนักท่องเที่ยว ชุมชน และสิ่งแวดล้อม โดยมุ่งสร้างผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจจากการท่องเที่ยวให้แก่ชุมชนท้องถิ่นผ่านการสร้างอาชีพทำให้เกิดการกระจายรายได้อย่างทั่วถึงและเท่าเทียมกัน การเคารพในวิถีชีวิตประเพณีและวัฒนธรรมของคนในพื้นที่ รวมถึงมุ่งลดผลกระทบเชิงลบ เช่น ลดการเกิดมลพิษ ลดการใช้ทรัพยากรธรรมชาติ การไม่ทำลายวัฒนธรรม เป็นต้น
ตลอดจนการฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติที่มีอยู่และสร้างทรัพยากรมาทดแทน โดยทุกภาคส่วนจะต้องร่วมมือกันรับผิดชอบต่อการคืนทรัพยากรท่องเที่ยวที่มีอยู่ในพื้นที่สู่สภาพที่ดีแก่ชุมชนและสิ่งแวดล้อม เพื่อให้คงอยู่และส่งมอบทรัพยากรท่องเที่ยวที่สมบูรณ์นี้แก่คนรุ่นต่อไป

ปัจจุบันการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน กำลังเป็นกระแสนิยมและแพร่หลายไปยังกลุ่มนักท่องเที่ยวทั่วโลก ที่เริ่มเกิดความตระหนักและหันมาใส่ใจการอนุรักษ์ทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมมากขึ้น ประกอบกับภาคเอกชนเองก็เริ่มแนวทางดำเนินธุรกิจโดยคำนึงถึงความรับผิดชอบต่อสังคม (CSR) ควบคู่ไปกับการสร้างผลกำไร โดยไม่ได้จำกัดอยู่แค่การบริจาคแต่ครอบคลุมกิจกรรมที่หลากหลาย เช่น การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม การสนับสนุนการศึกษา การพัฒนาชุมชน เป็นต้น ทั้งนี้ เพื่อการอนุรักษ์และความต้องการที่จะคืนสภาพความสมบูรณ์ทางทรัพยากรธรรมชาติ พร้อมกับการมีส่วนร่วมของนักท่องเที่ยวที่มากขึ้น

ทั่วโลกต่างให้ความสำคัญกับการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน เพื่อให้สอดรับกับพฤติกรรมของนักท่องเที่ยวยุคใหม่ อาทิ UN Tourism ภายใต้แนวคิด “World Tourism Day 2026, Digital Agenda and Artificial Intelligence to Redesign Tourism” ในการขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยี AI  สร้างสมดุลระหว่างเทคโนโลยีและมนุษย์ และการพัฒนาอย่างยั่งยืน เพื่อส่งเสริมการกระจายรายได้สู่ธุรกิจท้องถิ่น การอนุรักษ์วัฒนธรรม และการรับมือกับความท้าทายเรื่องความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัลในแต่ละจุดหมายปลาย รวมถึง การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) ภายใต้การ
 
ดำเนินงาน “Tourism Authority of Thailand Action Plan, TATAP 2026” มุ่งเน้นการขับเคลื่อนอุตสาหกรรมท่องเที่ยวไทยสู่การปรับสมดุลตลาด เจาะกลุ่มนักท่องเที่ยวคุณภาพ และสร้างความยั่งยืน
สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย (TEI) ในฐานะองค์กรพัฒนาเอกชนที่ขับเคลื่อนงานด้านสิ่งแวดล้อมและมุ่งสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน จึงเดินหน้าผลักดันแนวทางการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนอย่างเป็นรูปธรรม ผ่านการศึกษาวิจัย การถ่ายทอดองค์ความรู้ และการทำงานร่วมกับชุมชน เพื่อยกระดับมาตรฐานการท่องเที่ยวที่ช่วยปกป้องระบบนิเวศและส่งเสริมเศรษฐกิจฐานราก
ถึงเวลาแล้วที่เราทุกคนต้องปรับเปลี่ยนมุมมองและตระหนักว่า ความเสื่อมโทรมของธรรมชาติและวิถีชีวิตที่สูญหายจากผลกระทบของการท่องเที่ยว ล้วนย้อนกลับมาส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของเราทุกคน TEI จึงขอเชิญชวนทุกภาคส่วน นักท่องเที่ยว ผู้ประกอบการ และหน่วยงานต่างๆ มาร่วมสร้าง "ท่องเที่ยวมิติใหม่" เริ่มต้นง่ายๆ จากตัวเราด้วยการลดการสร้างขยะ เคารพวิถีชุมชน และเลือกสนับสนุนธุรกิจที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อม
 

---

แหล่งอ้างอิง:
https://ethesisarchive.library.tu.ac.th/thesis/2018/TU_2018_6003010136_9653_10587.pdf
https://www.untourism.int/world-tourism-day
https://www.dot.go.th/news