17 กันยายน 2569 สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย (TEI) โดย ดร.เบญจมาส โชติทอง ดร.จีรนุช ศักดิ์คำดวง และทีมนักวิจัยโครงการ URBAN ร่วมกับกรมทรัพยากรน้ำ จัดประชุมถอดบทเรียนและหารือแนวทางการฟื้นฟูเวียงหนองหล่ม จังหวัดเชียงราย ณ ห้องประชุม มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง จังหวัดเชียงราย โดยมี ศ. ดร.สุจิตรา วงศ์เกษมจิตต์ รองอธิการบดีมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง กล่าวต้อนรับ และนางสาวบุญธิดา เปล่งแสง รองอธิบดีกรมทรัพยากรน้ำ เป็นประธานเปิดการประชุม  

สำหรับพื้นที่เวียงหนองหล่ม ถือเป็นส่วนหนึ่งของแอ่งเชียงแสน ซึ่งเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำระดับนานาชาติ และมีคุณค่าทั้งด้านระบบนิเวศ ประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และเป็นพื้นที่ที่ชุมชนใช้ประโยชน์ทั้งน้ำเพื่อการเกษตร ประมงพื้นบ้าน และการปศุสัตว์

ที่ผ่านมา ได้มีการพัฒนาและขุดลอกพื้นที่ จนเกิดผลกระทบต่อระบบนิเวศและวิถีการทำมาหากินของชุมชนโดยรอบ ที่ประชุมจึงสนับสนุนให้มีการสำรวจสถานภาพและจัดทำฐานข้อมูลอย่างรอบด้าน ทั้งระบบน้ำ ระบบนิเวศ การถือครองและการใช้ประโยชน์ที่ดิน พร้อมกำหนดภาพอนาคต เป้าหมาย ระดับน้ำ และตัวชี้วัดที่ทุกฝ่ายยอมรับร่วมกัน โดยมีกลไกความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน ภาควิชาการ ชุมชน และภาคประชาสังคม รวมทั้งพิจารณาการยกระดับสถานะทางกฎหมายเพื่อคุ้มครองพื้นที่อย่างเหมาะสม

แนวทางฟื้นฟูควรรักษาสมดุลระหว่างระบบนิเวศกับวิถีชุมชน ทั้งประมงพื้นบ้าน การเลี้ยงควาย การจัดการชนิดพันธุ์รุกราน และการฟื้นฟูถิ่นอาศัยของพืชและสัตว์ พร้อมสร้างการเรียนรู้และเครือข่ายชุมชน ตลอดจนถอดบทเรียนเวียงหนองหล่มเป็นต้นแบบสำหรับการบริหารจัดการพื้นที่ชุ่มน้ำอื่นของประเทศ โดยทบทวนผลกระทบของโครงการพัฒนาทั้งด้านน้ำ ระบบนิเวศ สังคม และเศรษฐกิจอย่างรอบด้าน