8 ตุลาคม 2569 – วันฉลากสิ่งแวดล้อมโลก (World Ecolabel Day) ชวนผู้บริโภคทั่วโลกให้ความสำคัญกับ “ฉลากสิ่งแวดล้อม” ก่อนเลือกซื้อสินค้าและบริการ เพื่อให้มั่นใจว่าสิ่งที่เลือกนั้นมีข้อมูลและมาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อมที่ตรวจสอบได้

วันฉลากสิ่งแวดล้อมโลกตรงกับทุกวันพฤหัสบดีสัปดาห์ที่ 2 ของเดือนตุลาคมของทุกปี จัดขึ้นโดยเครือข่ายฉลากสิ่งแวดล้อมโลก หรือ Global Ecolabelling Network (GEN) ร่วมกับสมาชิกและเครือข่ายจากทั่วโลก เพื่อสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับบทบาทของฉลากสิ่งแวดล้อมในการส่งเสริมการผลิตและการบริโภคที่ยั่งยืน ปัจจุบันมีองค์กรจากเกือบ 60 ประเทศเข้าร่วมเครือข่าย GEN
 
1.ฉลากสิ่งแวดล้อมประเภทที่ 1 คืออะไร
ฉลากที่ GEN ให้การยอมรับคือ ฉลากสิ่งแวดล้อมประเภทที่ 1 (Type I Ecolabel) ตามมาตรฐาน ISO 14024 เป็นระบบการรับรองแบบสมัครใจ พิจารณาเกณฑ์ครอบคลุมการลดผลกระทบตลอดวงจรชีวิตของผลิตภัณฑ์ และตรวจสอบโดยบุคคลที่สามที่เป็นอิสระ จุดเด่นคือการประเมินผลกระทบตลอดวัฏจักรชีวิตของผลิตภัณฑ์ ตั้งแต่วัตถุดิบ การผลิต การขนส่ง การใช้งาน จนถึงการจัดการซาก เกณฑ์ต้องพัฒนาอย่างโปร่งใส เปิดเผยให้ทุกคนตรวจสอบได้ วัดผลได้ และปรับปรุงสม่ำเสมอ
GEN ก่อตั้งเมื่อปี 2537 ปัจจุบันมีสมาชิก 36 องค์กร ครอบคลุมเกือบ 60 ประเทศ เช่น Blue Angel ของเยอรมนี (ฉลากสิ่งแวดล้อมแห่งแรกของโลก ตั้งแต่ปี 2521) Nordic Swan, EU Ecolabel, Eco Mark ของญี่ปุ่น และฉลากเขียวของไทย

 2.ทำไมต้องเป็นฉลากที่ “พิสูจน์ได้”
เมื่อความต้องการสินค้ารักษ์โลกเพิ่มขึ้น หลายบริษัทต่างอยากเรียกตัวเองว่า “กรีน” แต่คำถามสำคัญคือ ดีจริงหรือไม่ การศึกษาของคณะกรรมาธิการยุโรปพบว่า
 ฉลากประเภทที่ 1 จึงเป็นเครื่องมือสำคัญในการต่อสู้กับการฟอกเขียว (greenwashing) เพราะทุกคำกล่าวอ้างต้องผ่านเกณฑ์ที่เปิดเผยและการตรวจสอบจากบุคคลที่สาม

3.ธีมปี 2569: การค้ายั่งยืนในยุคดิจิทัล
สำหรับปี 2569 GEN กำหนดธีม “Ecolabels for Sustainable Trade in the Digital Era” หรือ “ฉลากสิ่งแวดล้อมเพื่อการค้าที่ยั่งยืนในยุคดิจิทัล”ควบคู่กับรางวัล GEN Awards 2026 ซึ่งมี 5 สาขาสำหรับโครงการฉลากสมาชิก และ 1 สาขาสำหรับภาคธุรกิจ โดยจะมอบรางวัลในวันที่ 27 ตุลาคม 2569 ณ ประเทศสิงคโปร์ ธีมนี้สะท้อนว่า เมื่อการซื้อขายย้ายสู่ออนไลน์และข้ามพรมแดนมากขึ้น ข้อมูลฉลากที่เชื่อถือได้และเข้าถึงได้ทางดิจิทัล เช่น แอป Ecolabel Guide ของ GEN จะช่วยให้ผู้ซื้อตรวจสอบได้ในไม่กี่วินาที และช่วยให้ผู้ผลิตที่ทำดีจริงเข้าถึงตลาดโลกได้ง่ายขึ้น

4.ฉลากเขียว: ฉลากสิ่งแวดล้อมประเภทที่ 1 ของไทย
ฉลากเขียว (Green Label) ริเริ่มในปี 2536 โดย Thailand Business Council for Sustainable Development (TBCSD) และเปิดตัวอย่างเป็นทางการในเดือนสิงหาคม 2537 ดำเนินงานโดยมูลนิธิสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย (TEI) ร่วมกับสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) กระทรวงอุตสาหกรรม และกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เป็นฉลากประเภทที่ 1 เพียงหนึ่งเดียวของไทย มีเกณฑ์กว่า 133 เกณฑ์ และรับรองผลิตภัณฑ์แล้วกว่า 8,000 รุ่น ครอบคลุมสินค้าและบริการเกือบทุกหมวด ยกเว้นอาหาร เครื่องดื่ม และยา
ฉลากเขียวยังมีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมการจัดซื้อจัดจ้างที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมของภาครัฐ (GPP) ในปี 2569 หน่วยงานภาครัฐที่รายงานผลสามารถจัดซื้อสินค้าที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม 42.872 ร้อยละของการจัดซื้อจัดจ้างทั้งหมด และช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้ประมาณ 12,571.503  ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า
 
5.เราทุกคนมีส่วนร่วมได้ใน 4 ขั้นตอน

 
ทุกการเลือกซื้อคือหนึ่งเสียงที่ส่งถึงผู้ผลิต สินค้าที่มีฉลากสิ่งแวดล้อมช่วยลดคาร์บอนฟุตพรินต์ ปกป้องความหลากหลายทางชีวภาพ ส่งเสริมสภาพการทำงานที่ปลอดภัยและค่าจ้างที่เป็นธรรม    
และที่สำคัญ ปลอดภัยต่อผู้บริโภค                                  

วันที่ 8 ตุลาคมนี้ ลองมองหาฉลากก่อนหยิบสินค้าใส่ตะกร้า

#WorldEcolabelDay #EcolabelDay #SustainableChoices

---

แหล่งอ้างอิง: