“น้ำ” เป็นทรัพยากรพื้นฐานที่สำคัญต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์และระบบเศรษฐกิจ ไม่ว่าจะเป็นการอุปโภคบริโภค การผลิตอาหาร การเกษตร อุตสาหกรรม ตลอดจนการพัฒนาเมืองและสังคม ปัจจุบันความต้องการใช้น้ำของโลกเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง แต่แหล่งน้ำที่สามารถใช้ประโยชน์ได้กลับมีอยู่อย่างจำกัด และในสภาวะที่โลกกำลังเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ รวมถึงมลพิษจากกิจกรรมของมนุษย์ และการใช้ทรัพยากรที่เกินขีดความสามารถของธรรมชาติ ยิ่งทำให้แหล่งน้ำสะอาดของโลกลดน้อยลง
สถานการณ์ภัยแล้ง การปนเปื้อนของแหล่งน้ำ ทำให้เกิดความไม่เท่าเทียมในการเข้าถึงน้ำสะอาด

ซึ่งกลายเป็นความท้าทายสำคัญในระดับโลก โดยในปัจจุบันยังมีประชากรจำนวนมากที่ไม่สามารถเข้าถึงน้ำดื่มที่ปลอดภัยได้ ทั้งที่น้ำสะอาดถือเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานของมนุษย์ การจัดการทรัพยากรน้ำอย่างมีประสิทธิภาพ จึงไม่ใช่เพียงประเด็นด้านสิ่งแวดล้อมเท่านั้น แต่ยังเชื่อมโยงกับสุขภาพ ความมั่นคงทางสังคม ความยุติธรรมในการจัดสรรทรัพยากร และการรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในระยะยาว เพื่อกระตุ้นให้สังคมโลกตระหนักถึงความสำคัญของทรัพยากรน้ำ องค์การสหประชาชาติได้กำหนดให้วันที่ 22 มีนาคมของทุกปีเป็น วันน้ำโลก (World Water Day) โดยในปี 2026 มุ่งเน้นหลักแนวคิดที่มีความเชื่อมโยงระหว่าง “น้ำ” และ “ความเท่าเทียมทางเพศ (Water and Gender)” เนื่องจากวิกฤตน้ำส่งผลกระทบต่อผู้คนในรูปแบบที่แตกต่างกันและไม่เท่าเทียมกัน โดยเฉพาะผู้หญิงและเด็กซึ่งมักต้องเผชิญข้อจำกัดด้านการเข้าถึงทรัพยากรและการมีส่วนร่วมในการตัดสินใจเกี่ยวกับการจัดการน้ำ

​สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย หรือ TEI ร่วมกับภาคีเครือข่ายดำเนินงานเพื่อเสริมสร้างความสามารถของเมือง ชุมชน และระบบนิเวศในการรับมือกับผลกระทบจากวิกฤติสภาพภูมิอากาศ โดยให้ความสำคัญกับการอนุรักษ์และฟื้นฟูพื้นที่ชุ่มน้ำ การวางแผนเชิงนโยบายในระดับพื้นที่ และการส่งเสริมการปรับตัวโดยอาศัยระบบนิเวศ ซึ่งจะช่วยเพิ่มศักยภาพในการกักเก็บน้ำ รักษาสมดุลของระบบนิเวศ และลดความรุนแรงของภัยพิบัติที่เกี่ยวข้องกับน้ำ เช่น น้ำท่วมและภัยแล้ง นอกจากนี้ ยังดำเนินโครงการด้านการคุ้มครองทางสังคมที่ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Climate-Responsive Social Protection: CRSP) เพื่อส่งเสริมให้ทุกกลุ่มประชากร โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบาง เช่น ผู้หญิง เด็ก ผู้สูงอายุ คนพิการ และชุมชนที่มีความเสี่ยงจากภัยพิบัติ ได้รับการคุ้มครองและเข้าถึงสิทธิในการช่วยเหลือและบริการสาธารณะอย่างเท่าเทียม รวมถึงสนับสนุนการพัฒนานโยบายและแนวทางการปรับตัวที่เชื่อมโยงกับการจัดการทรัพยากรน้ำ ทรัพยากรธรรมชาติ และการการตั้งถิ่นฐานและความมั่นคงของมนุษย์อีกด้วย

ในปี 2026 แนวคิดของวันน้ำโลกจึงสะท้อนให้เห็นอย่างชัดเจนว่า “น้ำ” ไม่ได้เป็นเพียงทรัพยากรธรรมชาติ แต่เป็นประเด็นด้านสิทธิมนุษยชน ความเป็นธรรมทางสังคม และความยั่งยืนของโลก การบริหารจัดการทรัพยากรน้ำที่คำนึงถึงทั้งระบบนิเวศและความเท่าเทียมของผู้คน คือกุญแจสำคัญในการสร้างอนาคตที่มั่นคง ปลอดภัย และยั่งยืนสำหรับทุกคน