16–17 กุมภาพันธ์ 2569 โครงการ Urban โดยความร่วมมือของ IUCN, สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย (TEI), UDDC, RECOFTC และ ADPC ได้นำเสนอกรอบการพัฒนาพื้นที่ชุ่มน้ำเมืองด้วยแนวคิด Nature-based Solutions (NbS) ในจังหวัดสุราษฎร์ธานี เพื่อเสริมศักยภาพเมืองในการตั้งรับและปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

หลักคิดเชิงระบบ: พื้นที่ชุ่มน้ำคือโครงสร้างพื้นฐานทางธรรมชาติ NbS ใช้ศักยภาพระบบนิเวศเป็นกลไกจัดการน้ำเมือง ลดความเสี่ยงอุทกภัย และยกระดับคุณภาพสิ่งแวดล้อม โดยไม่พึ่งพาโครงสร้างวิศวกรรมแข็งเพียงอย่างเดียว การประเมิน พบว่า พื้นที่ชุ่มน้ำ 3 แห่งมีศักยภาพเป็นพื้นที่รับน้ำช่วงน้ำหลาก หากได้รับการฟื้นฟูและออกแบบเชิงนิเวศอย่างเหมาะสม

พื้นที่นำร่องและแนวทางสำคัญ

1. หย่อมป่าพรุ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี - ปรับสิ่งกีดขวางทางน้ำ เพิ่มจุดรับ–ระบายน้ำ พัฒนาคลองไส้ไก่ ฟื้นฟูระบบพรุ และเชื่อมกับแนวคิด Green Campus เพื่อคืนบทบาทพรุเป็นแหล่งกักเก็บน้ำและพื้นที่เรียนรู้เชิงนิเวศ
2. สวนหลวง ร.9 - เพิ่มพื้นที่รับและกระจายน้ำ ขยายพื้นที่ชุ่มน้ำย่อย ปรับโครงสร้างบางส่วนให้เอื้อต่อการไหลของน้ำ และใช้ระบบบำบัดน้ำเสียแบบธรรมชาติ เพื่อลดภาระระบบท่อและยกระดับภูมิทัศน์เมือง
3. บึงขุนทะเล - ขุดลอกตะกอนเชิงนิเวศ ออกแบบบึงประดิษฐ์ (Constructed Wetland) บำบัดน้ำเสีย ฟื้นฟูระบบนิเวศเกาะกลางน้ำ เพื่อพัฒนาแหล่งน้ำให้ทำหน้าที่รับน้ำ บำบัดน้ำ และนันทนาการควบคู่กัน

การขับเคลื่อนเชิงนโยบาย - เพื่อความยั่งยืน NbS จำเป็นต้องบูรณาการสู่แผนพัฒนาจังหวัด แผนป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย และผังท้องถิ่น โดยอาศัยความร่วมมือระหว่างหน่วยงานรัฐ ท้องถิ่น ภาควิชาการ และประชาสังคม

ในระยะถัดไป TEI จะสนับสนุนการจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบาย การประเมินความคุ้มค่าเชิงระบบ (co-benefits) และการบูรณาการ NbS เข้าสู่กระบวนการวางแผน เพื่อผลักดัน “โครงสร้างพื้นฐานทางธรรมชาติ” ให้เป็นส่วนหนึ่งของระบบบริหารจัดการเมืองอย่างเป็นทางการ

NbS จึงไม่ใช่เพียงการเพิ่มพื้นที่สีเขียว หากคือการออกแบบระบบเมืองให้ธรรมชาติเป็นกลไกลดความเสี่ยง เพิ่มความยืดหยุ่น และสร้างคุณค่าทางสังคม เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อมอย่างบูรณาการ


















​