25 ธันวาคม 2564 | 23:26 น.

26 ธันวาคม 2564 วันคุ้มครองสัตว์ป่าแห่งชาติ (National Wildlife Protection Day)

สัตว์ป่าเป็นตัวชี้วัดหนึ่งที่บ่งบอกความอุดมสมบูรณ์ของป่าไม้ในแต่ละพื้นที่ ทั้งชนิด จำนวน และความหลากหลายของชนิดพันธุ์ การอนุรักษ์และคุ้มครองสัตว์ป่า จึงช่วยค้ำจุนให้ทรัพยากรป่าไม้มีความอุดมสมบูรณ์ 

การบุกรุกพื้นที่ป่าและทำให้ป่าเสื่อมโทรมย่อมส่งผลให้ถิ่นที่อยู่อาศัยและแหล่งอาหารของสัตว์ป่าถูกทำลาย   อีกทั้งยังมีการล่าสัตว์ป่าเพื่อนำไปบริโภคและค้าขายชิ้นส่วนของสัตว์ป่าที่ส่งผลให้สัตว์ป่าบางชนิดสูญพันธุ์ และอีกหลายชนิดตกอยู่ในสภาวะใกล้สูญพันธุ์ แม้ว่าประเทศไทยมีพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่ามาตั้งแต่ พ.ศ. 2503 โดยมีการปรับปรุงใน พ.ศ. 2535 และ พ.ศ. 2562 ซึ่งเปิดโอกาสให้เอกชนสามารถเพาะพันธุ์สัตว์ป่าบางประเภทได้ รวมถึงได้เข้าร่วมเป็นภาคีอนุสัญญาว่าด้วยการค้าระหว่างประเทศซึ่งชนิดสัตว์ป่าและพืชป่าที่ใกล้สูญพันธุ์ (The Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora: CITES) ที่มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างความมั่นใจว่าการค้าระหว่างประเทศซึ่งชนิดสัตว์ป่าและพืชป่าจะไม่ส่งผลกระทบต่อความอยู่รอดของชนิดพันธุ์นั้น ๆ ในธรรมชาติ โดยเฉพาะชนิดสัตว์ป่าและพืชป่าที่ใกล้สูญพันธุ์หรือถูกคุกคาม โดยการสร้างเครือข่ายทั่วไปในการควบคุมการค้าระหว่างประเทศทั้งสัตว์ป่าและพืชป่าที่มีชีวิต ซาก และผลิตภัณฑ์  

ปัจจุบันสัตว์ป่าบางชนิดยังคงถูกคุกคาม ไล่ล่า และลดจำนวนลงเรื่อย ๆ จนต้องมีการประกาศให้เป็นสัตว์ป่าสงวน ซึ่งใน พ.ศ. 2564 ประเทศไทยมีสัตว์ป่าสงวนตามกฎหมาย รวม 19 ชนิด ได้แก่ เก้งหม้อ เลียงผา แมวลายหินอ่อน แรดชวา กระซู่ กูปรี กวางผา ควายป่า นกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธร นกแต้วแล้วท้องดำ นกกระเรียน พะยูน ละองละมั่ง สมเสร็จ สมัน เต่ามะเฟือง วาฬโอมูระ วาฬบรูด้า และปลาฉลามวาฬ นอกจากนี้ ได้มีการเสนอเพิ่มอีก 1 ชนิด ได้แก่ นกชนหิน ซึ่งอยู่ระหว่างขั้นตอนการตราเป็นพระราชกฤษฎีกา

การอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้และสัตว์ป่าเป็นสิ่งที่ต้องทำควบคู่กันไป ลำพังเพียงเจ้าหน้าที่ป่าไม้อาจไม่เพียงพอ จำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือกับองค์กรอื่น ภาคเอกชน และประชาชน ‘หยุดล่า หยุดฆ่า หยุดค้า หยุดกิน และหยุดเลี้ยงสัตว์ป่า’ เพื่อให้ทรัพยากรธรรมชาติของประเทศมีความอุดมสมบูรณ์สืบต่อไป 

แหล่งข้อมูล: เว็บไซต์สำนักอนุรักษ์สัตว์ป่า กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช หัวข้อ “บัญชีสัตว์ป่าสงวน 19 ชนิด ตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562”
เรียบเรียงโดย รัตนพร เจริญชาติ  ผู้ช่วยนักวิจัย สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย