“อาคารลดคาร์บอน” ตอบรับกระแส Net Zero Greenhouse Gas Emission

 
28 พฤศจิกายน 2564 | 00:47 น.
ความเคลื่อนไหวในช่วงเดือนพฤศจิกายน 2564 ซึ่งได้รับความสนใจจากสื่อมวลชนและสังคมวงกว้าง ก็คือการประชุม COP26 หรือการประชุมรัฐภาคีกรอบอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ สมัยที่ 26 ณ เมืองกลาสโกว์ สหราชอาณาจักร
การประชุม COP26 ผู้นำเกือบ 200 ประเทศ ได้ร่วมกันหารือเพื่อแก้ไขและรับมือปัญหาสภาพภูมิอากาศเปลี่ยนแปลง รวมถึงประเทศไทยซึ่งนำโดย ฯพณฯ พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี  ที่ได้ไปประกาศเจตนารมย์ว่าประเทศไทยจะยกระดับการแก้ไขปัญหาสภาพภูมิอากาศ ให้บรรลุเป้าหมายความเป็นกลางทางคาร์บอน (Carbon Neutrality) ภายในปี ค.ศ. 2050 และบรรลุเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero Greenhouse Gas Emission หรือเรียกสั้นๆ ว่า Net Zero Carbon) ภายในหรือก่อนกว่าปี ค.ศ. 2065 ซึ่งนับเป็นความท้าทายอย่างยิ่ง 
 

คำถามที่ตามมา คือ คนไทยจะมีส่วนร่วมเพื่อการบรรลุเป้าหมายเหล่านั้นได้อย่างไรบ้าง แต่ก่อนอื่นเราน่าจะ เริ่มจากเรื่องใกล้ตัว อย่างเช่น ที่บ้านหรือที่อาคารของเรา ก็สามารถทำให้เป็น Net Zero Carbon ได้เช่นกัน  ดูเหมือนว่าจะทำได้ง่ายและมีโอกาสบรรลุเป้าหมายได้เร็วกว่าด้วย

การนำแนวคิด Net Zero Carbon มาใช้ในการออกแบบอาคารให้มีความเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมที่มีมาก่อนหน้านี้ ให้ความสำคัญกับการใช้พลังงานซี่งเป็นแหล่งปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่เป็นสัดส่วนหลัก โดยเจ้าของอาคารจะออกแบบอาคารให้ใช้ประโยชน์จากธรรมชาติเพื่อลดการใช้พลังงาน ประหยัดพลังงานในระบบต่าง ๆ และมีการผลิตพลังงานเองได้เท่ากับหรือมากกว่าพลังงานที่ใช้ ในขณะที่ผู้ใช้งานอาคารยังคงได้รับความสะดวกสบาย โดยเรียกอาคารเหล่านี้ว่า Zero Energy Building หรือ อาคารใช้พลังงานเป็นศูนย์ 

มีตัวอย่างในหลาย ๆ ประเทศ ที่อาคารได้รับการก่อสร้างและใช้งานจริง เช่น Centre for Sustainable Energy Technology (CSET) อาคารคาร์บอนเป็นศูนย์แห่งแรกของประเทศจีน Zero Energy Building (ZEB) ศูนย์รวมเทคโนโลยีอาคารเขียว ประเทศสิงคโปร์ Net Zero Energy Building อาคารต้นแบบอนุรักษ์พลังงานใช้พลังงานเป็นศูนย์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น เป็นต้น
 

“อาคารลดคาร์บอน” ตอบรับกระแส Net Zero Greenhouse Gas Emission


ส่วนมาตรการอื่น ๆ ที่ส่งเสริมให้อาคารเข้าสู่เป้าหมาย Net Zero Carbon โดยการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของอาคารนั้น ได้มีการรับรองการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสำหรับอาคาร (Carbon Reduction Certification for Buildings) หรือ “อาคารลดคาร์บอน” โดยสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย เพื่อส่งเสริมให้เจ้าของอาคารและผู้ใช้งานอาคารได้มีส่วนร่วมในการลดหรือหลีกเลี่ยงการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ผ่านการออกแบบอาคาร การใช้งานอาคาร และการบำรุงรักษาอาคารอย่างมีประสิทธิภาพ

เช่น การลดการใช้พลังงานไฟฟ้า การลดการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิล ลดการใช้น้ำ การใช้สารทำความเย็น การลดการเกิดของเสียและการจัดการของเสียในรูปแบบต่างๆ การใช้พลังงานหมุนเวียน และการดูดซับก๊าซเรือนกระจกอย่างการปลูกต้นไม้ เป็นต้น ซึ่งจะแสดงผลในหน่วยของคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า (CO2 equivalent) เพื่อเป็นข้อมูลอย่างง่ายสำหรับผู้บริโภคประกอบการตัดสินใจเลือกใช้บริการอาคารที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม

อาคารต่าง ๆ สามารถมีส่วนร่วมในการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้ทั้งที่เป็น อาคารสำนักงาน อาคารชุด โรงพยาบาล โรงแรม ห้างสรรพสินค้า โรงมหรสพ อาคารชุมชุม รวมทั้งสถานศึกษา

 

“อาคารลดคาร์บอน” ตอบรับกระแส Net Zero Greenhouse Gas Emission

กรณีตัวอย่างอาคารที่ร่วมดำเนินงานลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก โดยได้มีการออกแบบอาคาร ใช้งานอาคาร และการบำรุงรักษาอาคารอย่างมีประสิทธิภาพ และยังให้ความสำคัญในการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกอย่างต่อเนื่อง ได้แก่

1) อาคารสำนักงาน ของ บริษัท บางจากคอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน)
2) อาคาร A อาคาร B และ อาคาร C ของ บริษัท เอนเนอร์ยี่ คอมเพล็กซ์ จำกัด
3) อาคารหลักและอาคารปฏิบัติการ ของ บริษัท บริการเชื้อเพลิงการบินกรุงเทพ จำกัด (มหาชน)
4) อาคารสำนักงานใหญ่และศูนย์ฝึกอบรม สำนักงานระยอง ของ บริษัท พีทีที โกลบอล เคมิคอล จำกัด (มหาชน)
5) อาคารศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ ของ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ

ประโยชน์ที่เห็นได้ชัดจากการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากอาคาร คือ การลดการใช้ทรัพยากรต่าง ๆ ช่วยลดค่าใช้จ่ายของอาคาร เป็นผลการออกแบบเลือกใช้เทคโนโลยีและอุปกรณ์ต่าง ๆ การลดการพึ่งพาพลังงานที่ซื้อจากภายนอก สามารถผลิตพลังงานใช้เอง การลดการใช้น้ำจากการหมุนเวียนน้ำกลับมาใช้และการใช้ประโยชน์จากน้ำฝน

 

“อาคารลดคาร์บอน” ตอบรับกระแส Net Zero Greenhouse Gas Emission


การเกิดขยะที่ต้องกำจัดน้อยลงจากระบบจัดการขยะและการมีส่วนร่วมของผู้ที่อยู่ในอาคาร การมีคุณภาพสิ่งแวดล้อมภายในอาคารที่ดี สร้างผลกระทบสิ่งแวดล้อมโดยตลอดวัฏจักรชีวิตของอาคารน้อยกว่า รวมถึงการมีส่วนร่วมในการขับเคลื่อนการบรรลุเป้าหมาย Net Zero Carbon ของประเทศเรา

หากมีโอกาสได้เข้าใช้บริการในอาคารเหล่านี้ ลองสังเกตความเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมกันได้ อาคารเหล่านี้มีส่วนสำคัญในการช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกออกสู่บรรยากาศ มีการใช้งานและดูแลบำรุงรักษาอาคารอย่างเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม สามารถช่วยบรรเทาปัญหาสิ่งแวดล้อมให้กับประเทศ และเป็นส่วนหนึ่งของประชาคมโลกในการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกอีกด้วย


บทความโดย วิศรา หุ่นธานี ผู้จัดการโครงการอาวุโส สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย